Batibat

Naroon ka at narito. Ikaw na tumatawid, tinatawid niya ang iyong panagimpan. Ikaw na bumabalik ngunit di nakakaalis. Pinagmamasdan ka at ikaw ay nagmamasid. Sandali ito ng pagsuway sa payo ng iyong ina: huwag matutulog nang di natutunawan. Dumarating siya na walang anino at tahimik na bubugawin ang kawan ng mga ibon sa ‘yong panaginip. Makikilala mo siya sa sulok, sa pagitan, sa patong-patong na lunan: alimuom sa kamusmusan, angép na ikinuyom ng libog, natuyong tutubing karayom na nakaipit sa pahina ng tula. Tiyak ang duda. May alinlangan, maging sa panaginip. Narinig mo na ang kaniyang pangalan mula sa pananakot ng iyong ina, at ang karugtong ng salaysay: sinusundan mo ang alulong ng asong itim na di mapakali sa nakasabit na panti sa kawad ng kuryente. Ito ang kaniyang mundo, nahuhulog ka, nalulunod, naglalakad ng paurong. Igalaw ang hinlalaki sa paa. Hinahabol mo ang tutubing karayom na tila nakawalang lobo sa iyong daliri. Narito ka, nakadungaw sa bintana at hinihintay ang paparating na tren habang sa ibabaw ng kama ay nakayakap na kumot sa iyong katipan ang nagdadalamhating karnal. Naroroon ka, naglalakad ngunit di nakakaalis. Isa-isa mong nilalagay ang iyong mga laruan sa taguan na walang mga paa, walang kamay, walang ulo. Narito ka, pababa ng hagdanan, hinahabol ang tinig at nagsasabing: mahal kita, saktan mo ako. Hayun! ang puting lobo, nakasabit sa matandang puno ng kapok. Matapos mong punasan ang pawis sa noo, maririnig sa ilalim ng ‘yong kama ang panaghoy: nagdadalamhati sa sariling panaginip ang Batibat.

___________
*Bangungot

ver. 2.0
5 Enero 2014

Advertisements

Ang Batang Nakipaglalo ta Pulan Lobo

Ang Batang Nakipaglalo ta Pulan Lobo

(Hango sa The Red Baloon  (1956) )

Ni Mikael Rabara Gallego

(Kay Sylvere Borromeo

At sa mga gabing kailangan nating matulog sa Luneta)

 

Gutto kong lumipad. Gutto ko ng pulan lobo. Ayaw ko ng voltet payb. Di ko gutto ti aslo boy. Ayaw ko ng etpada ni Dat Beder. Takot ako e.

Gutto ko ng pulan lobo. Tatakay kami ng yip-yip, tatatbo sa tiyapo, edta, tatawid ta abenida, tatain ng ice lim. Hinawakan ko ng mahigpit ang pulan lobo, Tumakayt  kami ng kabalyong patpat, tapos tatbo kami ng tatbo, tatatbo gang makalating sa Plance. Kahit ta Pluto, pupunta tami basta may libleng toton tendi.

‘Tang alaw, nang papatok ako ng itkul, nakita ko ang pulan lobo, nakatabit ta potte. Tabi ko, wow, anlaki-anlaking bayabat. Pagkakuha ko ta pulan lobo, naging malaking mooon. Pulan pulan moooon. Talap ng piling e. May kalalo na ako, bagong taibigan, katama sa pamamatyal, dadalhin ko ta skul, mag-aalal taming dalawa. Mag-aalal akong mabuti para sa taibigan kong pulan lobo.

Tinutundan ako ng pulan lobo. Tahit tan ako magpunta. Palang may taliling itip, kahit di nagtatalita. Naglalo kami ng tagu-taguan, tumbang pleso, pantintelo. Syemple, si pulan lobo ang laging taya! Hinahabol namin ang mga tlen, nakitilong kami ta mga taong may payong pag umuulan. Lokong pulan lobo, nang may makitang buthaw na lobo, iniwan ako. Hinabol ang tekti-tekting buthaw na lobo. Sinundan ko nga.

Pero malami nagkakagutto sa pulan lobo. Kahit itim na ato gustong kagatin. Lalo na si Tig-ong. Dinukot nila itang araw ang pulan lobo at dinala sa isang lote. Tiniladol nila ng tiniladol. Hinanap ko ang pulan lobo. Di ako makakatulog pag nawala ta akin ang pulan lobo. Nang makita ko, tinawag ko ang pulan lobo, tumatbo kami ng ng tumatbo. Hinabol kami ng tabigan ni Tig-ong.

Angang makalating kami sa Luneta. Doon, tiniladol nila ng tiniladol ulit. Binato ng binato.  Ang taklap naman ng mundo, tigaw ako ng tigaw. Pelo di nakinig tina Tig-Ong. Angang mapagod ang pulan lobo, umimpit nang umimpit, lumiit nang lumiit. Tapot tinapakan ni Tig-Ong. Ayun, patay!

Naiwan akong mag-ita sa tabi ng pulan lobo. Tapos, biglang andaming dumating na lobo. May malalaki. May malilit. Pala silang mga bitwen na tumatapit sa akin. Tuwan-tuwa ako. Itinali ko ang mga lobo ta aking mga tamay angang lumipad ako. Antalap ng piling na nililipad ka ng malaming lobo. Kaya nagplamis ako sa taibigan kong pulan lobo.

Paglaki ko, tatawa ako ng ispeytip. Pupunta tami ta bulan.

 

(Noong isang linggo habang nasa lamay ng kaibigan naming si Norman, nagkita ulit kami ni Syl, at di maiwasang mapagkuwentuhan ang nakaraan, ang buhay estudyante, ang pagtulog sa Luneta, ang librong nabasa, ang paboritong pelikula. Hanggang mabanggit niya ang Red Baloon, kung paanong hanggang ngayon ay di parin sumasablay na antigin ang aming mga gurang na isip. Isa lang ang ibig sabihin nito, kailangang bumalik sa West of Ayala, di ba kuya Alvin? Hehe)

Pagkaraan ng The River, ni Bruce Springsteen

Kahit sa panaginip, may alinlangan.
Nangahas kaming batiin ang Kamatayan, nagpatihulog
kami sa tuyot na mukha ng ilog.
Nilangoy ang kay lalim-
lalim na hukay, malawak na bunganga na humigop
sa aming sarili, lunggati’t ligalig.
Paglalakad sa alambre ang aming buhay. Nakihamok sa hinaharap. Ikinasal nang wala sa panahon. Kumain ng bakal, aspalto, at semento. At isang gabi, tumakas kami’t magkasamang tumalon sa malalalim na pagkakahulog.
Sa aliw-iw ng katahimikan
mag-isa na lamang akong nakabalik, bumabalik.
Marahil, ganito ang sumpa ng bawat pagtatangka:
Itinatanggi mismo ng alaala ang salaysay. May pagtataksil
ang nanunuot na lamig sa kalamnan.  Maaaring sarili na mismo
ang nagtataksil. Sapagkat kahit ang sarili
na nakabalik, hindi na buo, gutay-gutay na hulagway.
Isang siklo ang nasa gitna ng ating pagbabalik, ng bawat pagmamasid,
ng muli’t muling paghipo sa malamig na repraksiyon, sa basag-
basag na rabaw na nakalutang sa iba’t ibang dimensiyon,
sa iba-ibang espasyo: nandoroon ako—isang mangingibig;
nandirito ako—giniginaw sa mainit na hininga ng alaala,
basang-basa sa paulit-ulit na pagkakahulog.
Isang lunan ang nagtatakda sa akin, tayo,
mersenaryo na ipinapatapon sa malalawak, lumalawak na
rabaw ng dumadaloy na tuyong ilog upang patuloy na managinip at
paslangin ang ating sarili.

Wakas

Nang umagang iyon sa labas ng pagawaan ng sirang telebisyon, sa palabas nag-aabang ang lahat sa pagdating ng Manghuhukom, walang nakakita sa dalisay na ngiti ng estranghero. Nginangatngat ng daga ang natutuklap niyang kuko sa paa, habang dinidilaan ng asong itim ang nagnanaknak na sugat sa tuhod. Nagtatampisaw ang kaniyang isipan at doon sa naiibang panahon naunang nagtago sa katawan ng estranghero ang mga bituwin, planeta, kometa, bulalakaw, araw, hangin, ulap, bato, alikabok, at tubig. Nang bumagsak ang liwanag mula sa kalawakan, tanging ang estranghero ang nakarinig sa awit ng simboryo. Unti-unting nagugunaw ang lahat sa apoy, habang ang estranghero ay nalulunod sa paglulunoy sa Ilog Beata.

Pagkatapos ng Melancholia*

Ilahas na supling mula sa langit, sa hanggahan at bituwin, sa bahaghari ng supernova at dilim, darating ang huling gagambala sa ating malay. Saglit tayong mamamangha sa imahen ng puting kabalyero, masisilaw ang ating bait sa tumatahak na kinang ng dibinong bughaw sa panganorin.  Wawasakin ang ating pagmamadali. Wala tayong malay sa katotohanan. Bababa ang puting salot upang tupdin ang huling atas. Ang pag-iisang dibdib ng konstelasyon at grabedad, ang sayaw ng planeta sa ating balintataw, ng hangin at ating hininga, ng ating katawan at alabok.

Siya ang tiwaling propeta na huling pupukaw sa ating malay.

Narito ang hanggahan ng ating pasubali. Ang digma ng desilusyón at lohika ng pagtapak natin sa lupa. Hahatiin niya ang wala sa lahat, sa pagitan ng lamig at apoy, ng ating pangungulila at salaghati, sa panganorin at karagatan, ng panahon at kamatayan, sa dilim at liwanag. Saglit tayong maiidlip sa gunita. Hahawakan natin ang sandali. Kahit ang pag-ibig.  Wala tayong malay sa katotohanan. Itataboy natin ang uwak na umaalialigid sa ating ulunan. Pilit nating tatalikuran ang nakaambang gunam-gunam. Ayaw nating huminga sa takot. Patuloy tayong lilihis sa bisyon ng pag-ulan ng apoy. Wala sa ating agam-agam ang gumuhong tahanan at gusali at siyudad, ang abo ng ating mga anak at kamag-anak at kaaway. Wala sa ating ulirat na maililibing na walang kabaong, ang malimot sa malawak na hukay ng kitil na pangarap, ang walang nakatarak na kurus sa libingan ng pangakong pag-ibig at panalangin. Ganito tayo humihinga. Kahit nakahimpil ang ating diwa sa karukhaan ng ating kaluluwa.  Sa huling pikitmata, sa pagtatama ng bughaw na planeta sa ating malay, maglalaho ang lahat hindi ang ating pagdududa:

Kung tayo ay nakondenang mag-isa at inuuod na bungo ang ating lumbay.

__________

*isang rogue planet na tumama at nagwasak sa mundo. Mula sa pelikulang Melancholia (2011), direksiyon ni Lars Von Trier.

Ang Lalaking Dinalaw ng Regla

Walang pekpek, puro pakpak. 

– Jerry B. Gracio

Ito marahil ang sumpa ng paghalik sa pakpak ng panganorin. Nagising siya sa kalaliman ng gabi na dinadalaw ng regla. Kabilugan ng buwan nang maramdaman niyang sumasakit ang kaniyang puson. Alumpihit sa pagkakahiga at kaybigat ng kaniyang nararamdaman, waring nakabaon sa lupa ang kaniyang dibdib. Hinanap niya ang kaniyang sarili, tinitigan ang kisame, hinagkan ang lamig ng unan at kumot, sumulyap sa mesa na kinalalagyan ng kaniyang mga aklat at burador. Nalulula siya sa mga nagkalat na papel.

Bumangon siya, hinubad ang damit at humarap sa bintana. Sinuklay ng daliri ang puting buhok. Salamat at hindi humaba. Hinawakan ang kulobot na dibdib, nilapirot nang marahan ang utong. Nakahinga siya ng maluwag nang maramdamang hindi naging hugis papaya ang kaniyang suso. Kinapa niya ang kaniyang titi, ang luslos na bayag. Walang nagbago. Ngunit ano itong malansang dugo na umaagos sa gitna ng kaniyang mga hita? At hindi pula kundi itim!

Kasing itim ng gabi.

Patuloy ang pag-agos ng itim na dugo. Binuksan niya ang bintana, pinagmasdan ang buwan na nakabalot sa itim na pelus, at nang pumasok ang lamig sa kaniyang kuwarto, anong init ng hangin ang gumapang sa kaniyang buong katawan.

Sa saligway nakita niyang kumakaway ang Diwata ng Panganorin at uwak itong dumapo sa kaniyang balintataw.

Naglalakad siyang nakalutang sa hangin; palabas sa masukal na gubat, palapit sa Diwata ng Panganorin.

Isang salamin ang gitna ng gubat. Sa kaniyang harapan, isang anino na may mapuputing mata at bibig ang Diwata ng Panganorin. May pakpak na kasing lapad ng gabi at kulay-balahibo ng uwak. Butas ang naa gitna ng kaniyang hita, hugis-buwan, at naglalagos doon ang liwanag.

“Tumanda akong hindi nasumpungan ang aking hinahanap,” ang sabi ng lalaki.

“Ano ang gusto mong malaman,” tanong ng Diwata ng Panganorin.

“Nais kong malaman kung nasaan ang libingan ng mga babaeng naging biktima ng digmaan, ng karahasan, ng mga naging sawi sa pag-ibig at kalungkutan,” ang mabilis niyang tugon.

Lumipad ang Diwata ng Panganorin. Ikinampay ang pakpak sa kalangitan. Umawit ang hangin, lumakas nang lumakas hanggang lumutang sa ulap ang lalaki. Sa isang iglap, naging tulos ang mga balahibong-uwak, isa-isang pumana at bumaon sa kaniyang dibdib.

Naging isang nilalang sila ng Diwata ng Panganorin sa sinapupunan ng gabi.

Bago malagutan ng hininga, sa kauna-unahang pagkakataon, nakita niyang hinugot ng Diwata ng Panganorin mula sa kaniyang tadyang ang ladingit ng kaniyang ina.

Itim na plumaheng isinasayaw ng hangin. Malayang bumabagsak sa lupa.

______________________________

Ladingit – Pighati

Kay Salome*

Nakatirik na matanawing kubo sa pampang ng tahimik na lawa ang iyong paghihintay. Naging panata ko na ang batiin ang tahimik na lawa sa tuwing bumabati sa akin ang takipsilim at patlang lamang ang namamagitan sa amin. Hindi mapakali ang mumunting pulang bulaklak ng camantigui at maravilla na sumisibol sa aking paanan. Namamanhid sa pagkasabik sa piling ng iyong talampakan ang mga di-tabas na batong buhay na nagsisilbing hagdanan pababa sa lawa. Sa tuwina, dinadalaw ako ng halimuyak ng nakabiting ilang-ilang sa nakabukas na bintana, waring sinasabing hindi nakakalimot sa pag-usal ng panalangin ang nipa at kabonegro habang nagsasalaysay ng pagkapagod ang mga humahapong tandang at inahin sa aking pulupo sa bubungan. Ano ang sinasabi ng lawa habang nakatanaw ang lumbay sa may bantalan? Wala siyang nakikita o naririnig maliban lamang sa sawimpalad na panata. Nagpapakilala bilang katipan, dumarating at dumadalaw. Ngunit bago pa man maibaba ang mga dala-dalang bigkis na panggatong at buwig ng saging, paulit-ulit nang bumabalik ang mga yabag ng pamamaalam.

*Unang binasa sa LIRAhan, sa pagdiriwang ng ika-150 kaarawan ni Dr. Jose Rizal.