Ang Batang Nakipaglalo ta Pulan Lobo

Ang Batang Nakipaglalo ta Pulan Lobo

(Hango sa The Red Baloon  (1956) )

Ni Mikael Rabara Gallego

(Kay Sylvere Borromeo

At sa mga gabing kailangan nating matulog sa Luneta)

 

Gutto kong lumipad. Gutto ko ng pulan lobo. Ayaw ko ng voltet payb. Di ko gutto ti aslo boy. Ayaw ko ng etpada ni Dat Beder. Takot ako e.

Gutto ko ng pulan lobo. Tatakay kami ng yip-yip, tatatbo sa tiyapo, edta, tatawid ta abenida, tatain ng ice lim. Hinawakan ko ng mahigpit ang pulan lobo, Tumakayt  kami ng kabalyong patpat, tapos tatbo kami ng tatbo, tatatbo gang makalating sa Plance. Kahit ta Pluto, pupunta tami basta may libleng toton tendi.

‘Tang alaw, nang papatok ako ng itkul, nakita ko ang pulan lobo, nakatabit ta potte. Tabi ko, wow, anlaki-anlaking bayabat. Pagkakuha ko ta pulan lobo, naging malaking mooon. Pulan pulan moooon. Talap ng piling e. May kalalo na ako, bagong taibigan, katama sa pamamatyal, dadalhin ko ta skul, mag-aalal taming dalawa. Mag-aalal akong mabuti para sa taibigan kong pulan lobo.

Tinutundan ako ng pulan lobo. Tahit tan ako magpunta. Palang may taliling itip, kahit di nagtatalita. Naglalo kami ng tagu-taguan, tumbang pleso, pantintelo. Syemple, si pulan lobo ang laging taya! Hinahabol namin ang mga tlen, nakitilong kami ta mga taong may payong pag umuulan. Lokong pulan lobo, nang may makitang buthaw na lobo, iniwan ako. Hinabol ang tekti-tekting buthaw na lobo. Sinundan ko nga.

Pero malami nagkakagutto sa pulan lobo. Kahit itim na ato gustong kagatin. Lalo na si Tig-ong. Dinukot nila itang araw ang pulan lobo at dinala sa isang lote. Tiniladol nila ng tiniladol. Hinanap ko ang pulan lobo. Di ako makakatulog pag nawala ta akin ang pulan lobo. Nang makita ko, tinawag ko ang pulan lobo, tumatbo kami ng ng tumatbo. Hinabol kami ng tabigan ni Tig-ong.

Angang makalating kami sa Luneta. Doon, tiniladol nila ng tiniladol ulit. Binato ng binato.  Ang taklap naman ng mundo, tigaw ako ng tigaw. Pelo di nakinig tina Tig-Ong. Angang mapagod ang pulan lobo, umimpit nang umimpit, lumiit nang lumiit. Tapot tinapakan ni Tig-Ong. Ayun, patay!

Naiwan akong mag-ita sa tabi ng pulan lobo. Tapos, biglang andaming dumating na lobo. May malalaki. May malilit. Pala silang mga bitwen na tumatapit sa akin. Tuwan-tuwa ako. Itinali ko ang mga lobo ta aking mga tamay angang lumipad ako. Antalap ng piling na nililipad ka ng malaming lobo. Kaya nagplamis ako sa taibigan kong pulan lobo.

Paglaki ko, tatawa ako ng ispeytip. Pupunta tami ta bulan.

 

(Noong isang linggo habang nasa lamay ng kaibigan naming si Norman, nagkita ulit kami ni Syl, at di maiwasang mapagkuwentuhan ang nakaraan, ang buhay estudyante, ang pagtulog sa Luneta, ang librong nabasa, ang paboritong pelikula. Hanggang mabanggit niya ang Red Baloon, kung paanong hanggang ngayon ay di parin sumasablay na antigin ang aming mga gurang na isip. Isa lang ang ibig sabihin nito, kailangang bumalik sa West of Ayala, di ba kuya Alvin? Hehe)

Advertisements

Ang Dalagang Umibig sa Salamangkero

Ang Dalagang Umibig sa Salamangkero

(O kung paano ko inalagaan ang pilikmata mong naiwan sa pahina ng aklat)

Ni Mikael Rabara Gallego

 

       (Kay Hasmin Alviar, dahil kaarawan mo ngayon,

      sa mga pahiwatig at ligalig, bagabag at pag-ibig.)

Makailang ulit ko nang pinaslang ang aking sarili, at dumating ka tulad kung paano ko inaalagaan ang pilikmata ng dalagang nakaipit sa pahina ng aklat.

Nakaupo sa labas si Alfredo Himanglaw ng Bean New World, isang kapihan sa Maginhawa st., Teacher’s Village. Dahil bawal magyosi sa loob, sa sulok sa gawing kaliwa ng main entrance siya umuupo.

Nagbabasa ng bitbit niyang segunda-manong aklat na nabili pa niya sa Booksale sa SM North Edsa. Dito siya naglalagi tuwing hapon pagkatapos ng klase niya sa Malikhaing Pagsulat sa UP.

Paminsan-minsan ay nagsusulat ng ilang tulang kumikiliti at nagmumura sa kaniyang isip. Pero noon ‘yun. Noong di pa niya nakikilala si Tala, ang barista ng Bean New World.

Noon, masaya na siya sa mga oras na nakakatapos siya ng isang tula, o nakakatapos siya ng ilang pahina sa binabasa niyang aklat. Wala naman kasi siyang pakialam sa mundo.

O ayaw niyang makialam pa sa basura ng mundo. Masaya na siya sa paglagok ng kape, sa paghitit ng yosi, sa pakikinig ng mga paborito niyang banda sa dala-dala niyang CD player, o pag-iisip kung paano ginahasa o niligawan ang musa ng kaniyang mga paboritong makata.

Magician ka pala?

Ito ang natatandaang naging turan ni Tala sa kaniya. Pasara na noon ang Bean New World, ang ilang kasamahan niya ay nagliligpit na ng upuan, naglilinis ng mesa at sahig. Umupo sa harap niya si Tala. Inabot na siya ng hatinggabi sa pagbabasa ng The Lover’s Discourse.

“Anong ibig mong sabihing magician?” Nagtatakang tanong ni Alfredo Himanglaw. “Yan, di ba mga magician lamang ang nagbabasa ng ganiyang klaseng libro?”

Isang araw dinalaw niya si Tala sa inuupahan niyang studio-type sa likod lamang ng SM North Edsa. Dahil walang pasok noon si Alfredo Himanglaw sa UP, naisipan niyang dumaan muna kay Tala bago pumasok sa Bean New World ng alas tres ng hapon. Alas singko pa nagbubukas ang kapihan.

Tinanong ni Alfredo Himanglaw kung anong pinagkakaabalahan ni Tala tuwing day-off niya. Wala naman, sagot ng dalaga. Minsan punta tayo sa Luneta, banggit niya. Anong gagawin natin dun? Deyt. Hehe, tawa ng dalaga sabay irap sa kaniya.

Pinagmasdan niya ang silid ng dalaga. Hubad sa kagamitan. Isang sofa bed ang nakapuwesto sa may tapat ng bintana, may isang malit na mesa sa tabi, at sa gawing kaliwa ng pintuan pagpasok ay naroroon ang maliit na bathroom. Walang larawan o mga poster na nakadikit sa mapuputing pader at dingding nito. Parang isang maliit na spaceship na nakatayo sa gitna ng siyudad sa linis at pagkasinop nito.

Babae nga talaga ang nakatira dito, bulong sa sarili ni Alfredo Himanglaw. Ni wala siyang makitang nagkalat na panti o bra. O libro, kahit man lang textbook ng Calculus, na magsasabi sa kaniya na kahit paano ay nagbabasa si Tala.

May libro ka na ba?

Tanong ni Tala kay Alfredo Himanglaw habang inaaabot ang tinimplang ice tea sa kaniya. Tumawa lamang siya. Paano nga ba niya sasagutin si Tala? Na hindi naman talaga siya nagsusulat para mabasa, na kasiyahan lamang niya ang magsulat, na hindi naman siya nagsusulat para gumawa ng libro, bagaman may mga ilang tula siyang nalathala sa ilang antolohiya, chapbook, magazine, pulp magazine, sa mga ezine, sa blog hindi na niya na-update hanggang ngayon.

Ngunit isa lamang ito sa mga di niya masabi kay Tala. Naiiwang pasubali. At pagtitimpi. Pahiwatig. Mga pahiwatig ng mga matang laging naghahanap, at nakatingin sa malayo.

“Kailan mo ba ako gagawan ng tula?” Buwelta ni Tala sa kaniya habang nag-aayos ng buhok, hawak sa kaliwang kamay ang time-card, ilang minuto na lamang bago ang oras ng trabaho ni Tala.

“Bukas, sa pagpikit ko ay magugunaw ang mundo,” hirit ni Alfredo Himanglaw.

“Hmp! Ikaw talaga, puro kalokohan. Ayoko ng malungkot ha. Di tulad nung sinulat mo sa Literary Apprentice.

Nagulat siya. Paano mo nabasa iyon, dagling tanong ni Alfredo Himanglaw. Ako pa, nanonood kaya ako ng CSI, sabi ng dalaga habang papasok sa loob ng kapihan.

“Tae ka, nobya mo ba yung binabanggit mo sa tula mo, may kinalaman sa necrophilia yun, no?”

Ang lakas ng pagkakasabi niya ng syet sa kaniyang isipan. Papaanong nabasa ni Tala na necrophilia ang theme ng isa sa mga tulang nalathala sa Literary Apprentice? Naiwan siyang tulala habang sinusundan niya ng tingin si Tala sa loob ng Bean New World.

At huli na ang lahat. Huli na ang lahat bago maintindihan ni Alfredo Himanglaw na sa pagsilang ng mga tala ay kasabay ang pagkasira ng isang daigdig.

Na posible ngang magunaw ang mundo sa pagpikit lamang.

“Lahat ng magician, sinungaling,” turan ni Tala sa kaniya isang gabi habang nakikinig sila ng The National mula sa kaniyang CD player sa kaniyang silid. Ilang ulit siyang tinatanong ni Tala kung bakit nagtitiyaga siya sa bulok niyang CD player. Bakit di ka bumili ng iPhone? Na sinasagot naman niya ng paulit-ulit sa pagiging sentimental.

Tinitigan niya si Tala, naroon pa rin ang masayahing mukha kahit sa mga pagkakataong nagiging seryoso ang kanilang pag-uusap. May kung anong bagay na biglang dumagan sa kaniyang dibdib, nakaramdam siya ng matinding kirot.

“Di ba ganun naman kayong mga magician, ginagawa niyong karakter ang sinuman, ninanakaw niyo ang kanilang buhay. Parang life in fiction. Ano kayang pakiramdam ng maging musa?”

“Well, daig mo pa si Kristine Hermosa,” pabirong sabi ni Alfredo Himanglaw.

I am death and when I love you, it’s forever.

Ang huling text ni Tala sa kaniya. Madaling araw, naalimpungatan siya sa ring tone ng kaniyang selfon. Alam ni Alfredo Himanglaw na nabasa na niya ang ito, hindi nga lamang niya matandaan kung saan. Sumasabog ang mga pangalan ng kilala niyang mga makata sa kaniyang isipan, ngunit wala siyang makapa sino man sa kanila. Para siyang naghahanap ng anino ng asong itim sa dilim.

May kabanata sa ating buhay na gusto nating mawala. Maglaho. Iyon bang walang iiyak, walang magluluksa.

Maging walking incognito kahit isang araw lang. Pumunta sa isang lugar na walang nakakakilala sa iyo, magpalit ng pangalan.

At kung paniniwalaan ang sinabi ni Tala, humabi ng mahika at maging salamangkero sa ating sugatang daigdig.

“Sigurado ka bang Alfredo Himanglaw ang pangalan mo?” Tanong ni Tala.

Nasa Luneta Park sila, nakaupo sa puno ng akasya, tanaw sa malayo ang malaking rebulto ni Lapu-Lapu. Kumakain ng ice cream si Tala na pinalaman sa tinapay.

Sabado ng hapon, isa ito sa deyt, kung deyt mang matatwag, na madalas pinapangarap ni Alfredo Himanglaw.

“Oo naman. Gusto mo pa yata dalhin ko sa iyo ang birth certificate ko.” Inilapag ni Alfredo Himanglaw ang iniinom na tigdodoseng kape sa damuhan, sabay kuha ng isang stik ng yosi sa bulsa, sinindihan.

“Ang labo kasi. Ngayon lamang ako nakarinig ng taong ang apelyido ay Himanglaw. Malay ko ba kung nagsisinungaling ka na naman, kasi di ba, magician ka nga. Magaling kayong magsinungaling.”

“Ayan na naman ang magi-magician mo. Hindi nga ako makata. Mahilig lang akong magbasa,” pagtatanggol ni Alfredo Himanglaw sa sarili. Hindi niya magawang mainis kay Tala, bagkus natutuwa pa siya rito.

Parang isinilang mula sa titik ng paborito niyang tula si Tala, isang tala na matapos sumabog ang metapora at maging supernova sa pahina ng aklat ay nagsilang ng liwanag, umusbong na tila isang hasmin sa karagatan ng dilim.

At inipit ang talulot sa pahina ng paborito niyang aklat.

Natawa siya sa naisip na imahen. Kung mababasa ng propesor niya sa Malikhaing Pagsulat ay tiyak dadagukan siya. Ang cheesy!

“Sus, showbiz! Dapat next time na magkita tayo, basahan mo ‘ko ng sarili mong tula.”

“Asa ka naman!” At itinaas niya ang kaniyang kamay saka pinaghiwalay ang gitnang daliri at palasingsingan tulad ng ginagawang Vulcan salute ni Spock sa Star Trek.

“Ang yabang mo talaga!” Sabay suntok niya sa braso ni Alfredo Himanglaw. “O, yan tuloy nahulog na yung ice cream!”

“Bakit ikaw?” Seryosong tanong ni Alfredo Himanglaw.

“Anong bakit ikaw?”

“What I mean is, bakit Tala ang pangalan mo? At ano nga ba ang apelyido mo?”

“Mamaya itatanong ko sa mama ko kung ano ang apelyido ko. May angal ka, ha?” Sabay sampal niya sa noo ni Alfredo Himanglaw habang naka-vulcan salute.

May sariling mundo ang persona. Sariling kutis, gaspang ng balat, sariling hininga, haba ng ng buhok, korte ng batok, haba ng pilikmata, tangos ng ilong, lambot ng labi, sariling hulagway.

Ang realidad sa tula ay ang mismong realidad na ginagalawan ng tula. Wala nang iba.

Pero hindi kumbinsido si Tala sa paliwanag ni Alfredo Himanglaw tungkol sa kaniyang poetics. Sa kaniyang paninindigan sa pagtula. Nakaupo sila sa bangketa, sa harap ng Bean New World. Alas tres ng madaling araw.

“Labo niyo talagang mga magician. Nose bleed ako, men!” At pumorma ang mga kamay ni Tala ng Vulcan salute.

Natawa si Alfredo Himanglaw. Nakyu-kyutan lalo siya kay Tala sa mga pagkakataong nagbibitiw siya ng “men”.

“So, hindi ka talaga nagbabasa ng novel?” Tanong ni Tala matapos itapon sa basurahan ang nainom niyang coke zero na binili nila kanina sa Mini Stop.

“Di e! masyadong mahaba kasi,” pabirong turan ni Alfredo Himanglaw. “Kulang ang buhay ko para matapos ang Twilight.”

“Kaya pala sa halos ‘sang taon nating kuwentuhan, pagkape-kape dito sa Bean e isang libro pa lang ang nakikita kong dala-dala mo.”

“Ano ka, kasama ‘to sa pagpapakyut ko sa ‘yo.”

Sinubukan ulit ni Alfredo Himanglaw na tawagan ang numero ni Tala. Cannot be reached pa rin tulad ng dati. Muli niyang binasa ang text ni Tala. Ayaw niyang isipin na may nangyaring masama rito. Ngunit parang dagang kumakain sa kaniyang dibdib ang bagabag.

Umaawit ng tula si Jim Morisson sa loob ng kaniyang silid. Sa silid, tanging ang kaniyang CD player ang nakikinig sa nakatikom na pag-ibig. Magkahawak sila ng kamay ni Tala. Masaya na si Alfredo Himanglaw sa mga ganitong pagkakataon. Kahit walang nagsasalita sa kanila, sapat na sa kaniya ang maramdaman ang init, ang init sa paglalapat lamang ng kanilang palad.

Maging magkatipan ang kanilang mga palad sa kaniyang sugatang daigdig.

Sa Recto, tumitingin siya sa mga sari-saring segunda-manong libro at magazine na nakakalat sa bangketa. Kanina lamang ay nagbenta siya ng kaniyang mga libro sa kaibigan niyang nagtitinda ng segunda-mano sa underpass ng Lagusnilad.

Nagtanong sa kaniya ang matandang tindero ng libro kung anong pamagat ang kaniyang hinahanap. Hindi niya pinansin, patuloy lamang siya sa pagkalkal, nagbabakasakaling may mahanap siyang magandang libro na isinulat ng paborito niyang makata.

Sa pagsisinungaling, pinapaslang ng makata ang kaniyang sarili, ang sabi ng bulong sa kaniyang isip, tila halik sa batok ng katipan.

Para siyang binuhusan ng malamig na tubig sa nabasa, silakbo ng kutob ang nanginginig niyang mga kamay nang dahan-dahan niyang inaalis ang libro mula sa ibaba, mula sa pagkakasalansan at pagkakapatong ng mga mas makakapal na libro.

Kasing kulay at amoy kalawang na ang libro, sa gilid ng mga pahina ay naroon ang palatandaang naging biktima ito ng anay at ipis.

Muli niyang binasa ang pamagat, ang awtor:

 Mnemolohiya

Ang Nasa Pagitan at Pagpaslang

Mga Tula

Ni Anatala del Carmen

At nang binuklat niya sa mga unang pahina ang libro naroon ang di niya inaasahang wakas, kung ano ang nasa pagitan, ang sagot ng kaniyang hinala:

Karapatang-ari © 1961 ni Anatala del Carmen

At sa kaharap na pahina, naroon ang kaniyang pangalan—

 Kay Alfredo Himanglaw

 Sapagkat may nagsisinungaling

18 Mayo 2013